Konserwacja obrazów współczesnych – Guernica Wojciech Fangor

Konserwacja obrazów współczesnych wymaga połączenia wiedzy technicznej, doświadczenia w pracy z nowoczesnymi materiałami oraz odpowiedniej logistyki. Dobrym przykładem jest wielkoformatowa „Guernica” Wojciecha Fangora namalowana w 1955 r., ze zbiorów Muzeum Niepodległości w Warszawie, której konserwację wykonaliśmy w 2020 roku – obraz o wymiarach ok. 4.5 × 2 m. Taki format oraz dwódziestowiczne technologie wpływają na każdy etap: od dokumentacji, przez transport, po naprawę obrazów i końcową renowację obrazów.

Konserwacja obrazów współczesnych – Guernica Wojciecha Fangora po renowacji — Guernica, Wojciech Fangor – obraz wielkoformatowy po zakończonej konserwacji i renowacji.

Konserwacja „Guerniki” Fangora – krótkie streszczenie prac i wyzwań

W przypadku obrazu wielkoformatowego kluczowe znaczenie ma bezpieczeństwo warstwy malarskiej i samego płótna podczas wszystkich operacji technicznych. Podczas konserwacji zwracaliśmy szczególną uwagę m.in. na skutki długotrwałego przechowywania płótna zwiniętego bez odpowiedniego wałka, trudny dostęp do powierzchni, skomplikowany transport oraz trudności w wykonaniu pełnej dokumentacji. Format obrazu wymusił dostosowanie praktyki konserwatorskie i przygotowania specjalnych stanowisk. Płótno wymagało rozprężenia zagnieceń i stabilizacji, a także reperacji lokalnych (szwy łączące bryty zostały naprawione, a dolna krajka została zdublowana i dodatkowo doszyta). Farby użyte w latach 50 XX w. wykazały bardzo niską odporność na rozpuszczalniki dlatego lico oczyszczono mechanicznie. Uzupełnienia zaprawy i warstwy malarskiej oraz retusze prowadzono z użyciem rusztowań.

Konserwacja obrazów wielkoformatowych – uszkodzenia płótna przed naprawą — Uszkodzenia płótna przed zabiegami konserwatorskimi – przykład problemów przy konserwacji obrazów wielkoformatowych.

Naprawa obrazów – reperacja płótna podczas konserwacji Guerniki Fangora — Reperacja i wzmocnienie płótna w trakcie konserwacji obrazu Guernica Wojciecha Fangora.

Historia obrazu „Guernica” i kim był Wojciech Fangor

„Guernica” Wojciecha Fangora to wielkoformatowa kopia słynnego obrazu Pabla Picassa, wykonana w 1955 roku jako jedna z prac przezentowanych na V Światowego Festiwalu Młodzieży i Studentów. Motyw „Guerniki” wracał w powojennej kulturze wizualnej jako silny symbol sprzeciwu wobec wojny i faszyzmu; kopia Fangora funkcjonowała również w obiegu wystawienniczym i muzealnym. Sam Wojciech Fangor (1922–2015) należy do najważniejszych polskich artystów XX wieku, znany m.in. z malarstwa i eksperymentów z przestrzenią oraz oddziaływaniem obrazu na widza.

Problemy podczas konserwacji obrazów wielkoformatowych

Konserwacja obrazów wielkoformatowych różni się od pracy z typowymi formatami skalą i logistyką. Najczęstsze problemy to:

Przechowywanie i odkształcenia płótna – zbyt ciasne zwijanie, brak wałka o dużym promieniu albo zginanie „na pół” powodują zapadanie się płótna, zagniecenia i uszkodzenia warstwy malarskiej.
Transport – duży format wymaga odpowiedniej zabudowy auta, stabilizacji, ochrony krawędzi oraz systemów minimalizujących wibracje.
Dokumentacja – pełna fotografia całości (lica i odwrocia) bywa trudna bez dużej przestrzeni; zdjęcia w UV często wymagają warunków zbliżonych do ciemni.
Czyszczenie powierzchni – ograniczony dostęp do środkowej strefy obrazu wymusza pracę na stołach wielkogabarytowych lub etapowanie procesu.
Naprawa i renowacja – reperacje tkaniny, wzmocnienia krajki, prace przy szwach brytów oraz uzupełnienia zaprawy i warstwy malarskiej wymagają stabilnego ustawienia obiektu i bezpiecznych stanowisk (często z użyciem rusztowań).

Właśnie dlatego w praktyce planuje się nie tylko zabiegi stricte konserwatorskie, ale też całą „infrastrukturę” pracy: miejsce, logistykę, zespół oraz harmonogram.

Guernica Wojciecha Fangora przed konserwacją – stan zachowania obrazu wielkoformatowego — Guernica, Wojciech Fangor – całość obrazu przed rozpoczęciem konserwacji i prac renowacyjnych

Konserwacja obrazów współczesnych – Guernica Fangora, fragment w świetle UV — Fragment obrazu Guernica w świetle UV – analiza przemalowań i stanu warstwy malarskiej przed konserwacją

Konserwacja obrazów i renowacja wielkich formatów – wykonujemy takie prace

Realizujemy konserwację obrazów oraz konserwację obrazów współczesnych, w tym obiektów wymagających skomplikowanej logistyki i bezpiecznych procedur. Jeśli potrzebna jest naprawa obrazów, uzupełnienia warstwy malarskiej, prace przy płótnie (reperacje, wzmacnianie krawędzi) lub pełna renowacja obrazów wielkoformatowych, przygotowujemy plan działań, dokumentację oraz zalecenia przechowywania i ekspozycji.

Warto powierzyć taki obiekt zespołowi z doświadczeniem: przy dużych formatach najmniejsze błędy (złe zwijanie, transport bez stabilizacji, brak kontroli podłoża) potrafią generować szkody większe niż pierwotny problem.

Kontakt

Chcesz wycenić konserwację obrazu lub zaplanować konserwację obrazów wielkoformatowych? Wyślij zdjęcia (przód/tył + zbliżenia uszkodzeń) i podaj wymiary oraz informacje o technice.

Skontaktuj się – wyceń konserwację

Najczęstsze pytania (FAQ)

Czy obraz Guernica Wojciecha Fangora można zobaczyć?

Tak, obraz jest dostępny Muzeum Niepodległości w Warszawie.

Czy konserwacja obrazów współczesnych różni się od konserwacji dzieł dawnych?

Tak. Konserwacja obrazów współczesnych często wiąże się z nietypowymi technologiami i niestandardowymi podłożami. Wymaga to indywidualnego podejścia oraz szerszych badań.

Jakie są najczęstsze uszkodzenia przy obrazach wielkoformatowych?

Najczęściej spotykane problemy to deformacje i zagniecenia płótna, osłabienie krajki, uszkodzenia przy szwach łączących bryty,przetarcia warstwy malarskiej oraz zabrudzenia wynikające z niewłaściwego przechowywania lub transportu.